Samen Oud | AEDES | Woonzorgvoorbeeld Leven Lief Huis

Leven Lief Huis

AEDES presenteert de brochure SAMEN OUD,
10 Woonzorgvoorbeelden waaronder het Leven Lief Huis

Thuis voor oudere kunstenaars met dementie

In het Ramses Shaffyhuis in Amsterdam vinden jongere en oudere kunstenaars een thuis. Het huis is ontstaan door samenwerking van corporatie Stadgenoot, zorgorganisatie ZGAO en Stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam.
Dezelfde partijen werken nu in Amsterdam aan een woonvorm voor oudere kunstenaars met dementie of een somatische aandoening.

Op de wachtlijst van het Ramses Shaffyhuis staan 125 kunstenaars. De belangstelling is nog veel groter, vertelt Ed Cools van Stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam.
‘Ik word vaak gebeld door kinderen van oudere kunstenaars die een plek zoeken voor hun vader ofmoeder. Liefst in een woongemeenschap waar hun oudersmet kunst bezig kunnen blijven. Daarvan hebben we er maar een paar: naast het Ramses Shaffy Huis alleen het Rosa Spierhuis in Laren en de Mariëngaarde in Tilburg.’ ‘En het Flevohuis’, vult Liesbeth Bonis aan. Zij ismanager zorg bij ZGAO, waar het Flevohuis onder valt. ‘In dit reguliere verpleeghuis is veel aandacht voor kunst.We hebben zelfs kunstenaars in dienst. Die weten de bewoners te prikkelen. Dan gebeuren er onverwacht mooie dingen.’

Verf ruiken
Er is absoluut behoefte aan méér woonplekken voor oudere kunstenaars, zegt Bonis. Daarom werken de drie partijen die samen het Ramses Shaffy Huis hebben opgezet nu aan een nieuwe woonvorm, deze keer bedoeld voor oudere kunstenaars met dementie of een somatische aandoening. Die kunnen niet in het Ramses Shaffy Huis terecht, maar wel in het nieuwe wooncomplex, dat ‘Leven Lief Huis’ gaat heten.
‘Het is fijn als oudere met dementie zo lang mogelijk actief kunnen blijven in een omgeving waar ze zich thuis voelen. Voor kunstenaars geldt dat ze bij wijze van spreken de verfmoeten kunnen blijven ruiken,’ zegt Cools.

Gekke lampen en bijzondere stoelen
Stadgenoot werkt mee aan de plannen omdat die passen in de corporatie visie om gemeenschappelijk wonen te bevorderen, verklaart ontwikkelingsmanager Karlijn de Kruif. Het nieuwe complex zal bestaan uit vier verdiepingen met in totaal 32 atelierwoningen van 45m2met keuken en douche. Elke verdieping krijgt een gemeenschappelijke ruimte en op de begane grond komt een sociëteit voor de bewoners. Cools ziet het al helemaal voor zich: ‘Een bijzondere inrichting met gekke lampen en bijzondere stoelen en allerlei schilderijen, omdat dit zo past bij de toekomstige bewoners’. Bonis enthousiast: ‘Kunst doet iets met de sfeer. Het is toch fantastisch als de kunstwerken van bewoners straks overal hangen!’

Tuin en logeerkamer
Buurtbewoners mogen hier straks ook exposeren en buitenlandse kunstenaars kunnen hier tijdelijk verblijven. Onderzocht wordt of op de begane grond naast de sociëteit een culturele horecavoorziening en zorgvoorzieningen kunnen komen, zoals een huisartsenpost en een fysiotherapeut. Volgens plan komen op de begane grond in elk geval een tuin en een logeerkamer. Bonis: ‘Het complex komt tegenover senioren woongemeenschap Noorderzon. Het lijkt ons leuk omaf en toe gezamenlijke activiteiten te plannen.’

Brein Omgeving Methodiek
De opzet van het Ramses Shaffy Huis spreekt veelmensen aan, vervolgt Bonis. ‘De lessen die we daar hebben geleerd nemen we mee. We bouwen toekomstbestendig en houden er rekening mee dat het complex ook voor andere doelgroepen geschikt te maken is. ’Met bewoners van het Ramses Shaffy Huis is overlegd over de plattegronden voor het nieuwe complex. Zij geven zinvolle tips. Zo deden ze de suggestie om mobiele tussenwanden te plaatsen in de atelierwoningen, om de ruimten flexibel in te kunnen delen. Dat hadden ze zelf graag zo gewild. ‘Daar zouden wij niet op gekomen zijn.’

Samenwerkingsovereenkomst
Momenteel werken Stadgenoot, ZGAOen stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam aan een samenwerkingsovereenkomst. Voor het programma van eisen kregen ze advies van FAME Planontwikkeling. Dit bureau heeft veel kennis van het inrichten van woonvoorzieningen voor mensen met een beperking. Hun visie sluit aan bij de door ZGAO gebruikte Brein Omgeving Methodiek™. Die methodiek, ontworpen door Anneke van der Plaats, is gericht op het creëren van een humane omgeving voor mensen met dementie en hun aangedane brein. Gemeente Amsterdam steunt het plan. Zij ziet dat er een tekort is aan geschikte woningen voor ouderen en vooral voor ouderen met een zorgvraag. De buurtbewoners zijn ook te spreken over de plannen.
Maandelijks bespreekt Karlijn de Kruif de plannen en ideeën met een afvaardiging van de omwonenden. Volgens plan start de bouw in het tweede kwartaal van 2020 en is het complex begin 2023 gereed.

Tekst: Yvonne Witter, Aedes
Eindredactie: Veronique Huijbregts
Fotografie: Claudia Kamergorodski
Vormgeving: WalenberghVanOs