Parool | Lied van Ramses Shaffy door heel Nederland te horen

Radiozenders en kerkklokken speelden op 5 mei om 5 voor 5 het misschien wel bekendste lied van Ramses Shaffy: Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder. Ook het Ramses Shaffy Huis in Oost zong mee.

Datum: 5 mei 2020

Terwijl fietsers voorbijraasden over de Piet Heinkade zongen de bewoners en vrijwilligers van het woon-zorgcentrum voor kunstenaars op de stoep hún lied. Het refrein staat immers ook op de gevel van het huis waar oudere en jongere kunstenaars samenwonen rond ateliers en theaterruimtes.

Verschillende radiostations en beiaardiers gaven vanmiddag gehoor aan de oproep van Claudia de Breij om dit lied te laten horen. De cabaretier kwam met dit initiatief vanwege Bevrijdingsdag en om de moed erin te houden nu veel festiviteiten in het water zijn gevallen door het coronavirus.

Er kon geen twijfel over bestaan dat ook het kunstenaarshuis zou meedoen, zegt voorzitter Ed Cools. “Ramses stond voor vrijheid, durf en mateloosheid.”

“Samen de schouders eronder zetten,” zegt vice-voorzitter Siep de Haan. “Maar ook het leven vieren, daar was Ramses natuurlijk bij uitstek het voorbeeld van. Ook in een tijd als deze, dan komen we er samen wel weer overheen.”

Overigens werd het lied in het Ramses Shaffy Huis een uurtje eerder gezongen dan in de rest van het land. Dat kwam zo uit, aldus Cools. “Dit zijn kunstenaars, eigenwijs en niet te sturen.”

Beeld © Jakob Van Vliet – Het Ramses Shaffy Huis in Oost.

Telegraaf | Zeg het met tulpen

Zanger Ali B verzorgt met de sierteelt, de ouderenorganisatie Anbo en De Telegraaf een behartenswaardige bloemenactie voor eenzame, alleenwonende bejaarden. Tegelijk met de start van dit initiatief bezorgden zes vijfsterren-hotels in de hoofdstad bejaarden in acht Amsterdamse verzorgingstehuizen liefst 10.000 tulpen.

Initiatiefnemer van de hotelactie was sales-marketingmanager Kees Hogetoorn van Sofitel Legend The Grand. Het was eigenlijk de bedoeling de tulpen als aankleding te gebruiken bij een groots galadiner van internationale hoteldirecties op een congres in Wenen. Het congres zou worden georganiseerd door Virtuoso, een groot consortium vanuit Amerika waarbij verschillende luxe reisagenten en bureaus zijn aangesloten die gezamenlijk boeken bij hotels. Zij zorgen voor een groot deel van de omzet in de hotelwereld.

Tulpenkweker Jan Ligthart, oprichters Ramses Shaffy Huis Siep de Haan en Ed Cools

Het congres werd begrijpelijkerwijs vanwege het coronavirus afgezegd. „Maar wat te doen met onze speciaal gekweekte tulpen? Die konden we toch niet op de velden van tulpenkweker Jan Ligthart in de kop van Noord-Holland laten verpieteren. Daarom besloten we de tulpen over acht verzorgingstehuizen te verdelen. De bewoners vonden het prachtig. Het zijn zware en rare tijden voor iedereen maar zeker voor de ouderen die vaak minder of geen bezoek mogen ontvangen. Iedereen wordt toch blij van tulpen, dus wij hopen hiermee iedereen een plezier te hebben gedaan en een beetje afleiding te hebben bezorgd”, vertelt Hoogetoorn enthousiast.

De deelnemende hotels zijn Amstel InterContinental, Conservatorium, De L’Europe, Pulitzer, The Grand en Waldorf Astoria. De tulpen die werden uitgedeeld is de speciaal gekweekte Virtuoso Tulp die twee jaar geleden het licht zag toen het wereldcongres in Amsterdam was. De bollen die jaarlijks van Jan Ligthart komen, worden namens de hotels naar de drie grote kantoren van Virtuoso in Amerika verstuurd om daar onder hun personeel en/of klanten te worden verdeeld. De huizen die de tulpen voor hun bewoners ontvingen, waren De Die, het Flevohuis, Ramses Shaffy Huis, De Flesseman, het Amstelhuis, Beth Shalom, Jatopa en De Venser. De gevers viel een dikke glimlach ten deel.

Tekst: Willem Kool
Beeld: Kees Hogetoorn
Datum: 8 april 2020

Nul 20 | Seniorenhuisvesting nieuwe stijl

Het Shaffyhuis van Stadgenoot in Oost is een voorbeeld van een bijzondere woonvorm

Er is behoefte aan collectieve woonvormen voor senioren

Met het sluiten van de verzorgingshuizen is er een gat ontstaan tussen thuis en het verpleeghuis. Het wordt steeds duidelijker dat collectieve woonvormen voor een groeiende groep senioren een aantrekkelijk alternatief zijn tussen alleen thuis wonen en het verpleeghuis. Maar die realiseren in overspannen woningmarkten is zo simpel nog niet. Een verkenning.

Nu ik ouder word, merk ik hoe belangrijk het is om in je eigen buurt te blijven wonen,” zegt de 70-jarige Nico Salm, die al zo’n twintig jaar op het Borneo-eiland in het Oostelijke Havengebied woont. “Maar omdat ik ouder word wil ik wel anders gaan wonen. Met een aantal andere senioren bijvoorbeeld. Wel zelfstandig maar met een gemeenschappelijke ruimte en met de mogelijkheid bijvoorbeeld samen zorg in te kopen en activiteiten te ondernemen.” Het grote probleem: in het Oostelijke Havengebied ontbreekt een dergelijk ‘hofje’ zoals de initiatiefnemers van de inmiddels landelijk bekende Stichting Knarrenhof dat noemen, of een ‘thuishuis’ zoals in Woerden staat.
Salm, voormalig stadsdeelvoorzitter in Zeeburg, probeerde lange tijd vergeefs een CPO-project van de grond te krijgen. “En in de huidige oververhitte woningmarkt lukt dat al helemaal niet.” Salm vindt dat de gemeente, en in het kielzog de corporaties en andere vastgoedeigenaren, in actie moeten komen om ‘in iedere buurt’ locaties te vinden voor hofjes, ‘thuishuizen’ of andere geclusterde woonvormen voor senioren. Meedoen aan zelfbouwtenders – nieuwbouw of transformatie – vindt hij niet realistisch voor senioren. “Professionele ontwikkelaars kunnen dat veel beter.”

Er toe doen
De roep van Salm en anderen dringt ook in de hoofdstad door bij beleidsmakers. In de nieuwe prestatieafspraken is afgesproken dat de corporaties – met een aanloop van twee jaar – jaarlijks 250 geclusterde sociale huurwoningen voor senioren gaan realiseren.
Andor Kwee is programmamanager ouderenhuisvesting in de hoofdstad. Amsterdam is een relatief jonge stad in vergelijking met de rest van de Metropoolregio, maar hij benadrukt dat ook de hoofdstad vergrijst: “45.000 extra 65-plussers tot 2030”. Belangrijker is dat veel senioren eenzaam zijn, zorg nabij willen hebben en de mogelijkheid met leeftijdgenoten leuke dingen te doen. De oplossing wordt gezocht in ‘geclusterde woonvormen’. Voor Amsterdam zijn dat complexen met minimaal vijf zelfstandige woningen én een gemeenschappelijke ruimte, minimaal voor 50 procent door ouderen bewoond.
Waar het om gaat bij het creëren van communities van senioren is ‘er toe doen’, zegt Peter Boerenfijn, directeur van de landelijk opererende seniorenhuisvester Habion. “Als zij daarin op een betekenisvolle manier mee kunnen doen, is dat van bijzonder groot belang voor hun welzijn.”
Hoewel Amsterdam met een ‘vertraagde vergrijzing’ te maken heeft ten opzichte van het landelijke gemiddelde, is de nood niet minder hoog. Boerenfijn: “Veel gestapelde woningen zijn door het ontbreken van liften, niet geschikt voor senioren.”
Ook de Commissie Toekomst zorg thuiswonende ouderen ziet het belang van geschikte woonvormen voor senioren. In Trouw zei voorzitter Wouter Bos dat ‘we woonvormen nodig hebben die het ouderen gemakkelijk maken om elkaar bij te staan’.

Aan de slag
Kwee geeft aan dat Amsterdam op drie manieren probeert passende woonruimte voor senioren te stimuleren: door 5 procent van de nieuwbouw aan senioren toe te wijzen, door samen met zorgaanbieders en zorgkantoor het aanbod van zorghuisvesting op peil te houden én door geclusterde woonvormen voor senioren tot stand te brengen. “Ouderen die in een gemeenschap wonen en samen dingen ondernemen en elkaar zo mogelijk helpen, blijven cognitief en fysiek uitgedaagd worden. Dat is goed voor de senioren zelf en voor de maatschappij want uiteindelijk scheelt dat ook in de zorgkosten. Niet in de laatste plaats lijkt woongenot en plezier ook een belangrijk bijkomend voordeel.”
“Geclusterd wonen kan in een kleine vorm”, vervolgt Kwee, “zoals er ook al woonvormen voor ouderen met dementie bestaan, in hoogbouw zoals Akropolis op Zeeburgereiland waar senioren in samenwerking met corporatie de Alliantie een beheercoöperatie zijn begonnen. De helft van de 86 woningen is sociale huur, de andere helft middenhuur. Of voor specifieke doelgroepen, zoals het Shaffyhuis van Stadgenoot in Oost en diverse geclusterde woonvormen voor migrantenouderen in de stad.” Een ander veel genoemd voorbeeld is het Amstelhuis op de hoek van de Ceintuurbaan en de Amsteldijk.

Middengroepen aandacht nodig
Volgens Marleen Bosma, hoofd onderzoek bij Bouwinvest, weet de groep kapitaalkrachtige senioren zich redelijk goed te redden. “Die groep is niet alleen kleiner, ze heeft ook de middelen om geschikte woonruimte voor de oude dag te vinden.” Zo ontwikkelde Syntrus Achmea Vastgoed in de afgelopen jaren bijvoorbeeld Sint Jacob, de Makroon en Sint Bernardus. In het sociale segment is al langere tijd de nodige aandacht voor geclusterd wonen. “Vooral in het middensegment bestaat echt een tekort”, zegt Bosma, “en dat is ook het segment waarop wij ons nog meer willen richten.”
Kwee hoopt ook dat naast de extra inspanning van de corporaties, marktpartijen meer voor senioren gaan bouwen: “Onlangs is daar met verschillende marktpartijen over gesproken in de ambtswoning van de burgemeester. Opvallend was dat markt- en zorgpartijen de overheid daarbij opriepen met duidelijker richtlijnen te komen, zodat gespecialiseerde ontwikkelaars zich beter kunnen onderscheiden. En ook: de gemeente moet duidelijk maken waar seniorenwoningen moeten komen. Wij zijn nu in een ambtelijke werkgroep in nauwe samenwerking met zorgpartijen, de AFWC, marktpartijen en ouderenorganisaties bezig de behoefte en mogelijkheden in kaart te brengen. En belangrijker, we willen ook meteen aan de slag gaan.”

Knarrenhof
Betekenisvolle woongemeenschappen van actieve senioren leiden ook tot besparingen op de WMO- en medische kosten. Dat is de ervaring van Peter Prak, een van de initiatiefnemers van het Knarrenhof – vrij naar de Krasse Knarren van Van Kooten en De Bie. “Het gaat dan om 750 euro per levensloopbestendige woning per jaar en 3.000 euro per 60-plusser per jaar. Daarnaast zit de winst in versterken van de sociale cohesie, vermindering van eenzaamheid en het beperken van uitsluiting.”
De behoefte aan een dergelijke woonvorm onder senioren is volgens hem enorm. Het eerste Knarrenhof in Zwolle vindt op verschillende plekken in het land navolging. “In 301 gemeenten hebben we 16.500 deelnemers en in Amsterdam zijn dat er 1.000 terwijl we niet één locatie concreet hebben. Dat verbaast mij niet; in grote steden loopt de maatschappelijke loyaliteit het hardste terug.”
Prak geeft aan ‘al meerdere pogingen’ gedaan te hebben om een Knarrenhof in de hoofdstad van de grond te krijgen: “Amsterdam heeft haar eigen regels over wat een CPO is en ziet onze coöperaties voor senioren zonder winstoogmerk niet als CPO maar als mede-opdrachtgeverschap; onze insteek is juist dat wij oudere mensen ontzorgen.” Prak zegt de gemeente Amsterdam herhaaldelijk aangeboden te hebben een CPO-toren te ontwikkelen, maar denkt nu ‘heel misschien een plek voor een eerste Amsterdams grondgebonden Knarrenhof ‘in een buitenwijk’ te kunnen krijgen.
En dit terwijl het volgens Kwee juist de woongebieden binnen de Ring en onder het IJ zijn die het sterkst vergrijzen; het aantal 75-plussers neemt in dat deel van Amsterdam fors toe. Hoopvol volgens Kwee is dat het met de sluiting van verzorgingshuizen in Amsterdam nog wel meevalt – er zijn er nu nog ongeveer zestig over. Maar hij geeft ook toe dat het niet eenvoudig is om in alle Amsterdamse buurten zomaar even locaties te vinden voor nieuwe geclusterde woonvormen voor senioren. Daar hebben senioren behoefte aan en deze woonvormen zouden ook kunnen bijdragen aan de doorstroming op de woningmarkt als grotere woningen voor gezinnen vrijkomen.

Locatie, locaties
Het lukt de landelijke seniorenhuisvester Habion, nog relatief kort actief in Amsterdam, nauwelijks om nieuwbouwprojecten van de grond te krijgen. Directeur Peter Boerenfijn: “We hebben geld, visie en we hebben bewezen dat we met bewoners betekenisvolle gemeenschappen kunnen bouwen, maar het ontbreekt ons aan locaties.”
Habion realiseerde twee nieuwbouwprojecten in Oost, waaronder het nieuwe Willem Dreeshuis in Oostpoort, en participeert in LIFE in de Houthaven.
De grote Amsterdamse corporaties hebben meer opties, bevestigt bestuurder Marien de Langen van Stadgenoot: “Wij kunnen in lopende nieuwbouwprojecten ruimte maken.” Zo realiseerde corporatie enkele jaren terug het Shaffyhuis voor oudere kunstenaars (later kwamen daar ook jongere bij). De Langen geeft aan dat regelgeving de ontwikkeling van geclusterde woonvormen voor senioren bemoeilijkt. Zo blijkt het ingewikkeld gemeenschappelijke ruimtes te financieren. “En ook als je voor een specifieke groep, zoals kunstenaars, wil bouwen, dan moet je in principe passend toewijzen. Terwijl je kunstenaars met een iets hoger inkomen er graag ook bij wil hebben.”
Het weerhoudt Stadgenoot er intussen niet van nieuwe geclusterde woonvormen voor senioren te realiseren. “We zijn bezig met de realisatie van het Leven Lief Huis voor dementerende kunstenaars en met Noorderzon, op eigen initiatief van een groep senioren.”

Tekst: Joost Zonneveld

Leven Lief Huis

Leven Lief Huis

AEDES presenteert de brochure SAMEN OUD,
10 Woonzorgvoorbeelden waaronder het Leven Lief Huis

Thuis voor oudere kunstenaars met dementie

In het Ramses Shaffyhuis in Amsterdam vinden jongere en oudere kunstenaars een thuis. Het huis is ontstaan door samenwerking van corporatie Stadgenoot, zorgorganisatie ZGAO en Stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam.
Dezelfde partijen werken nu in Amsterdam aan een woonvorm voor oudere kunstenaars met dementie of een somatische aandoening.

Op de wachtlijst van het Ramses Shaffyhuis staan 125 kunstenaars. De belangstelling is nog veel groter, vertelt Ed Cools van Stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam.
‘Ik word vaak gebeld door kinderen van oudere kunstenaars die een plek zoeken voor hun vader ofmoeder. Liefst in een woongemeenschap waar hun oudersmet kunst bezig kunnen blijven. Daarvan hebben we er maar een paar: naast het Ramses Shaffy Huis alleen het Rosa Spierhuis in Laren en de Mariëngaarde in Tilburg.’ ‘En het Flevohuis’, vult Liesbeth Bonis aan. Zij ismanager zorg bij ZGAO, waar het Flevohuis onder valt. ‘In dit reguliere verpleeghuis is veel aandacht voor kunst.We hebben zelfs kunstenaars in dienst. Die weten de bewoners te prikkelen. Dan gebeuren er onverwacht mooie dingen.’

Verf ruiken
Er is absoluut behoefte aan méér woonplekken voor oudere kunstenaars, zegt Bonis. Daarom werken de drie partijen die samen het Ramses Shaffy Huis hebben opgezet nu aan een nieuwe woonvorm, deze keer bedoeld voor oudere kunstenaars met dementie of een somatische aandoening. Die kunnen niet in het Ramses Shaffy Huis terecht, maar wel in het nieuwe wooncomplex, dat ‘Leven Lief Huis’ gaat heten.
‘Het is fijn als oudere met dementie zo lang mogelijk actief kunnen blijven in een omgeving waar ze zich thuis voelen. Voor kunstenaars geldt dat ze bij wijze van spreken de verfmoeten kunnen blijven ruiken,’ zegt Cools.

Gekke lampen en bijzondere stoelen
Stadgenoot werkt mee aan de plannen omdat die passen in de corporatie visie om gemeenschappelijk wonen te bevorderen, verklaart ontwikkelingsmanager Karlijn de Kruif. Het nieuwe complex zal bestaan uit vier verdiepingen met in totaal 32 atelierwoningen van 45m2met keuken en douche. Elke verdieping krijgt een gemeenschappelijke ruimte en op de begane grond komt een sociëteit voor de bewoners. Cools ziet het al helemaal voor zich: ‘Een bijzondere inrichting met gekke lampen en bijzondere stoelen en allerlei schilderijen, omdat dit zo past bij de toekomstige bewoners’. Bonis enthousiast: ‘Kunst doet iets met de sfeer. Het is toch fantastisch als de kunstwerken van bewoners straks overal hangen!’

Tuin en logeerkamer
Buurtbewoners mogen hier straks ook exposeren en buitenlandse kunstenaars kunnen hier tijdelijk verblijven. Onderzocht wordt of op de begane grond naast de sociëteit een culturele horecavoorziening en zorgvoorzieningen kunnen komen, zoals een huisartsenpost en een fysiotherapeut. Volgens plan komen op de begane grond in elk geval een tuin en een logeerkamer. Bonis: ‘Het complex komt tegenover senioren woongemeenschap Noorderzon. Het lijkt ons leuk omaf en toe gezamenlijke activiteiten te plannen.’

Brein Omgeving Methodiek
De opzet van het Ramses Shaffy Huis spreekt veelmensen aan, vervolgt Bonis. ‘De lessen die we daar hebben geleerd nemen we mee. We bouwen toekomstbestendig en houden er rekening mee dat het complex ook voor andere doelgroepen geschikt te maken is. ’Met bewoners van het Ramses Shaffy Huis is overlegd over de plattegronden voor het nieuwe complex. Zij geven zinvolle tips. Zo deden ze de suggestie om mobiele tussenwanden te plaatsen in de atelierwoningen, om de ruimten flexibel in te kunnen delen. Dat hadden ze zelf graag zo gewild. ‘Daar zouden wij niet op gekomen zijn.’

Samenwerkingsovereenkomst
Momenteel werken Stadgenoot, ZGAOen stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam aan een samenwerkingsovereenkomst. Voor het programma van eisen kregen ze advies van FAME Planontwikkeling. Dit bureau heeft veel kennis van het inrichten van woonvoorzieningen voor mensen met een beperking. Hun visie sluit aan bij de door ZGAO gebruikte Brein Omgeving Methodiek™. Die methodiek, ontworpen door Anneke van der Plaats, is gericht op het creëren van een humane omgeving voor mensen met dementie en hun aangedane brein. Gemeente Amsterdam steunt het plan. Zij ziet dat er een tekort is aan geschikte woningen voor ouderen en vooral voor ouderen met een zorgvraag. De buurtbewoners zijn ook te spreken over de plannen.
Maandelijks bespreekt Karlijn de Kruif de plannen en ideeën met een afvaardiging van de omwonenden. Volgens plan start de bouw in het tweede kwartaal van 2020 en is het complex begin 2023 gereed.

Tekst: Yvonne Witter, Aedes
Eindredactie: Veronique Huijbregts
Fotografie: Claudia Kamergorodski
Vormgeving: WalenberghVanOs

Hedy d'Ancona opent het cultureel atelier in het Ramses Shaffy Huis

Een reportage in de Brug, de krant voor Amsterdam Oost en omstreken
Tekst: Linda van den Dobbelsteen
Datum: 18 september 2019

‘Wat een prachtige samenwerking. Veel geluk!’

In het Ramses Shaffy Huis is op donderdag 5 september het cultureel atelier geopend door oud-politica Hedy d’Ancona. Hier kunnen ouderen van ZGAO onder begeleiding van kunstenaars kunst maken.
“Het is fantastisch dat er een plek is waar oudere kunstenaars kunnen creëren.”

Hanz Daniel is kunstenaar – beeldhouwer en muzikant – en een van de begeleiders in het atelier. “Het is een onderdeel van de dagbesteding van ZGAO. Hier kunnen ouderen en mensen met een chronische ziekte onder begeleiding van kunstenaars kunst maken. Op dit moment werken we met mozaïek, eerder met verf, papier-maché en keramiek.”
Hij showt de oven en een aantal prachtige kunstwerkjes. “Alle disciplines komen aan bod. Mensen werken zelfstandig, we denken hier niet in onvermogen: wat kan je niet? Wat kan je nog wel, dat komt in het atelier juist heel goed tot zijn recht. Je maakt iets, heel concreet.”
Een blad met hapjes en feestelijke welkomstdrankjes komt langs, aan tafel zit iemand onverstoorbaar te mozaïeken. Intussen neemt Liesbeth Bonis, manager bij ZGAO, het woord. “Het cultureel atelier is ontstaan uit het Da Vinci Atelier in het Flevohuis. Mooi dat deze groep gelijkgestemden, mensen met affiniteit voor kunst, hier een plek heeft gevonden. Dit is een plek om mooie dingen te maken en daarvan te genieten, ook als je ouder wordt.”
Hedy d’Ancona (82) speecht vervolgens uitgebreid en uit het hoofd, ze is een vat vol mooie verhalen. “Kunstenaar zijn is een prachtig beroep, je doet iets wat je niet laten kunt. Het is fantastisch dat hier een plek is waar oudere kunstenaars kunnen creëren. Maar net zo belangrijk is het dat er nu ouderen aan kunst kunnen gáán doen.”
“Als ik de kunstenaars hier bezig zie, gaat daar iets inspirerend vanuit. Ze houden hun koppie erbij en zijn in gezelschap. Maar ook als je alleen bent – en dat komt vaak voor als je ouder bent – heb je altijd iets om te doen. Bezig zijn met kunst maakt een nieuwsgierig en vrolijker mens van je. Wat een prachtige samenwerking. Veel geluk!”

Het atelier en het Ramses Shaffy Huis Het cultureel atelier in het Ramses Shaffy Huis aan de Piet Heinkade 231 maakt deel uit van de dagbesteding binnen ZGAO. Bezoekers blijven onder begeleiding van een inspirerende kunstenaar zo lang mogelijk creatief actief. Het atelier is open op dinsdag, woensdag en donderdag van 9.30 tot 16.00 uur. Het Ramses Shaffy Huis is een unieke woon- en werkplek van oudere en jongere kunstenaars waar ZGAO ook thuiszorg biedt.

Hier wil ik ook wel oud worden

Hans van der Beek doet in zijn rubriek Schuim elke dag verslag van feesten, presentaties en andere belangrijke bijeenkomsten in Amsterdam. Vandaag: opening cultureel atelier.

Parool, 6 september 2019 door Hans van der Beek

Een vrouw komt aan met een wiebelend dienblad. “Dit is een wiebelend dienblad,” zegt ze. Erop staan feestelijke glazen met een suikerrandje en een schijf sinaasappel.

“Geen witte wijn?” vraagt Ed Cools, mede-initiator van dit Ramses Shaffy Huis.

Geen witte wijn. Grenadine met jus en spa rood. En dat noemt zich kunstenaars.

De vrouw: “Het ziet er wel uit als een kunstwerk, vind je niet.”

Ook weer waar.

Ik ben bij de opening van het cultureel atelier van het Ramses ­Shaffy Huis. In de etages hierboven wonen kunstenaars op leeftijd en dit is hun sociëteit. Overdag staat het leeg en daarom wordt de ruimte voortaan driemaal per week opengesteld voor dagbesteding van mensen met een hersen- of ­spieraandoening.

Om zo lang mogelijk creatief actief te blijven. De kunst van het gelukkig ouder worden, zo heet de nota van ­Zorggroep Amsterdam Oost.

In de hoek staan muziekinstrumenten. Een vleugel, een bongo. Verder kwasten, deegrollers en bakken vol mozaïek steentjes.

Een tweede huis, het Leven Lief Huis, is in aanbouw en er zijn plannen voor een derde. Mede-initiator Siep de Haan: “Zo willen we de stad volbouwen met kunstenaarshuizen.”

Er zijn meer speeches en ik hoor een nieuw woord. Kalenderleeftijd. Die moest ik opzoeken. Kalenderleeftijd is de leeftijd volgens de kalender. Gewoon, je leeftijd dus. Maar omdat tegenwoordig niemand zich zo oud voelt als hij daadwerkelijk is, is ook daar een nieuw woord voor. Kalenderleeftijd. Een soort gevoelstemperatuur, maar dan voor ouderen.

Het woord is aan Hedy d’Ancona, we mogen Hedy zeggen. Ze gaat meteen los. “Ik raad iedereen aan kunstenaar te worden, anders krijg je absoluut geen eigen huis. Ja, ik werd aangekondigd als strijdbaar. Maar het is idioot. Amsterdam noemt zich een kunstenaarsstad, maar het is onmogelijk zelfs maar eigen atelier te behouden. Projectontwikkelaars slaan met een begerige hand uit. Ook ergens exposeren is buitengewoon moeilijk.”

Want fijn dat dit complex er is, daar komt het op neer. Als officiële openingshandeling opent d’Ancona een gloednieuwe keramiekoven.

Daarna zingt Maarten Hageraats een lied achter de piano. “Binnenkort kom mijn tweede cd uit,” zegt hij, maar praten is lastig en door afasie is Hageraats aan één helft verlamd.

Zingen daarentegen is geen enkel probleem en pianospelen kan ook met één hand. Hij zingt het lied Niels, Niels, Niels, Niels.

Na afloop ga ik aan de knutseltafel wat aantekeningen uitwerken. Begeleider Ashley Jongsma zet, in het voorbijgaan, achteloos een glas met zoute stengels naast me neer, en zegt: “Hier. Dat is goed voor bij het schrijven.”

Een glas zoute stengels.

Hier wil ik ook wel oud worden.

Wat opening cultureel atelier
Waar Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade
Wie Hedy d’Ancona, Liesbeth Bonis, Ed Cools, Siep de Haan, Hanz Daniels, Ashley Jongsma, Maarten Hageraats
Wanneer donderdag 5 september, 14.30 tot 16.00 uur
Drank en spijs **
Sfeer **
Hans is ook geen kalender 53

Inge Toussaint (Stadgenoot) en kunstenaar Casper Braat, in zijn Justin Bieberperiode.
BEELD HANS VAN DER BEEK

Rob Aartsen, partner van Gabriel Zavala (bezoeker/keramiekkunstenaar), Vida Adofo (bezoeker/mozaïekkunstenaar) Francine Bielders (ambulant ondersteunend).
BEELD HANS VAN DER BEEK

Illustrator Hans de Cleen en kunstenaar Joep Königs. Ed Cools, buiten beeld: “De twee knapste bewoners van het Ramses Shaffy Huis.”
BEELD HANS VAN DER BEEK

Ed Cools en Siep de Haan, medeinitiators van het Ramses Shaffy Huis, bieden een huisgebakken keramiekje aan. “Welke wil je?” Lastig kiezen.
BEELD HANS VAN DER BEEK

Liesbeth Bonis, Regien Keurentjes en Nicole Kerssemakers van ZGAO, met Hedy d’Ancona, veel jonger van geest dan haar kalenderleeftijd.
BEELD HANS VAN DER BEEK

Begeleiders Ashley Jongsma en Hanz Daniels met bewoner/muzikant Maarten Hageraats. Daniel: “Dit helpt je eigenwaarde.”
BEELD HANS VAN DER BEEK

"Een onsje kunst scheelt een kilo medicijn"

Een reportage op de website van ZORG + WELZIJN
Tekst en Fotografie: Annelies van der Woude
Datum:  21 augustus 2019

Zelfredzaamheid

De gevel aan de Piet Heinkade met de woorden ‘Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder’ kan niet anders dan het Ramses Shaffy Huis zijn: een uniek woon- en werkcomplex voor oudere en jongere kunstenaars in Amsterdam. Drie jaar geleden namen de eerste bewoners hun intrek in de appartementen en inmiddels staan maar liefst 175 gegadigden op de wachtlijst.

Hans de Cleen (links) en Ed Cools. 

Het is rustig, deze woensdag in het Ramses Shaffy Huis. Veel bewoners zijn op vakantie, dus veel reuring is er niet in het anders levendige wooncomplex. Een klein groepje mensen is in de sociëteit bezig met verf en klei, uit de boxen klinkt vrolijke muziek. Buiten in een koel briesje praten Ed Cools, mede-initiatiefnemer van het Rames Shaffy Huis, en bewoonster Rosa Sijben na over de – gisteren opgeruimde – foto-expositie van Taco D Smit, een onderdeel van de Arts & Culture Pride, gesitueerd in het Ramses Shaffy Huis. De expositie trok veel bekijks, vooral van mensen die nog geen weet hebben van het huis en de mogelijkheden die het – ook buitenstaanders – te bieden heeft. Cools en Sijben vertellen graag meer over de doelstellingen van het huis.

Parool | Koppen

De magie van Shaffy

‘Geen dag zonder kunst .’

Een reportage in het magazine van FAME groep, najaar 2018
Fotografie portretten Ed Cools, Joep Könings en Maarten Hageraats: Corbino / Maarten Corbijn

In 2016 opende het Ramses Shaffy Huis haar deuren aan de Piet Heinkade in Amsterdam. Een plek waar iedere dag kunst is. Een woongemeenschap voor oudere en jongere kunstenaars, met of zonder zorgvraag. Het werd zo’n groot succes dat er nu een tweede plan wordt ontwikkeld voor kunstenaars met een intensieve zorgvraag, zoals dementie: Het Leven Lief Huis. Voor dit nieuwe project verzorgt FAME in opdracht van Stichting Kunstenaarshuizen Amsterdam, Zorggroep Amsterdam Oost en woningcorporatie Stadgenoot de conceptontwikkeling. We hebben een gesprek met Ed Cools, initiatiefnemer van het Ramses Shaffy Huis.
Aansluitend een portret van twee bewoners; Joep Könings en Maarten Hageraats.

Fame magazine Ramses Shaffy Huis - Ed Cools
Fame magazine Ramses Shaffy Huis - interview voorzitter Ed Cools
Fame magazine Ramses Shaffy Huis - Joep Konings
Fame magazine Ramses Shaffy Huis- Maarten Hageraats