door Saskia Goddijn

Over de lezing
‘De schilderkunst is een verbijsterende tovenares.
Zij weet ons met de grofste leugens te overtuigen dat zij de Waarheid zelf is.’
(Jean Liotard, 1781)

In deze lezing over fotorealisme en hyperrealisme drukt kunsthistoricus Saskia Goddijn u graag met de neus op de feiten én op verf (en balpen en potlood!) als ze het verhaal vertelt van kunst die soms net echt lijkt, soms echter dan echt blijkt. Het wordt een lezing over sublieme stofuitdrukking, verwarrende reflecties, verborgen signaturen, onwaarschijnlijke waarschijnlijkheid en het onderscheid tussen deze kunst en de banale, zichtbare werkelijkheid. Oftewel: het is in deze lezing niet ‘niet al goud (of glas of aluminiumfolie) wat er blinkt’, maar daarom juist fascinerend en bewonderenswaardig!

Over Saskia Goddijn
Kunsthistoricus Saskia Goddijn kwam op zestienjarige leeftijd in de Sint Ignatius-kerk in Rome terecht, zag een plafondschildering, kreeg een hemels visioen, gaf zich gewonnen en besloot kunstgeschiedenis te gaan studeren. Ze studeerde af op het onderwerp ‘illusionistische plafondschilderingen in Rome’. Haar interesse en kennis, liefde en enthousiasme beperken zich echter niet tot de oude(re) kunst. Onder de naam ‘Uit de Kunst’ geeft ze al jaren lezingen en cursussen over uiteenlopende onderwerpen, over symbolen en motieven of het ontbreken daarvan, over kunst van ooit en kunst van nu. Daarnaast gidst Saskia kunstliefhebbers door de straten en steegjes, langs wolkenkrabbers, in kerken en museumzalen in Italië, Scandinavië en New York.
Meer info op www.uitdekunst.nu

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 6 februari 2022 (onder voorbehoud)
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: € 12,50 (inclusief drank en nootjes). Bewoners vrij entree.
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

Wij werken met de CoronaCheck-app voor toegang.

Alles kan kunst zijn, maar niet alles is kunst

door Krzysztof Dobrowolski

Over de lezing
Kunst is net als liefde. We weten waar we het over hebben, maar er is veel ruimte voor subjectieve invulling van de term. Een allesomvattende definitie is er niet te geven, ondanks dat Van Dale het lemma ‘kunst’ heus vermeldt.
Maar als het klopt dat een sluitende definitie niet bestaat, hoe bepalen we dan wat kunst is en wat niet? Waarom deze kleurige vlakken (Bridget Riley) wel museumwaardig en een vloerkleed van Ikea niet. Waarom brengt de ene graffiti tonnen op en wordt de andere door de gemeente weggehaald? We zoeken naar de omschrijving (niet de definitie) van kunst aan de hand van moderne en. hedendaagse voorbeelden.

Over Krzysztof Dobrowolski
Krzysztof Dobrowolski-Onclin was in september 2013 de eerste die een lezing hield voor Cultuur Op De Eilanden. Sindsdien heeft hij tal van lezingen en rondleidingen voor ons verzorgd over de meest uiteenlopende onderwerpen (De Gouden Eeuw, Vladimir Malevich, Laurence Alma Tadema, Graffiti, New York, Symboliek op euromunten enz., enz.) Hij doceert sinds vele jaren bij de Vrije Academie en daarnaast is hij mede-organisator van lezingen en excursies bij Bureau Boeiend. www.bureauboeiend.nl

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 12 september 2021
Tijd: van 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 12,50 (inclusief drank en nootjes). Bewoners vrij entree.

Reserveren via: 
www.cultuuropdeeilanden.nl

door Ivo de Wijs

Over de lezing
Voor de pauze vertelt Ivo over het maken van verzen en liedteksten voor zichzelf en voor anderen en over zijn activiteiten in het theater en bij de radio. Na de pauze geeft hij met behulp van PowerPoint inzage in zijn merkwaardige hobby: het verzamelen van overlijdensadvertenties. Mogelijk blijft er nog wat tijd over voor het beantwoorden van vragen uit de zaal.

Over Ivo de Wijs
Ivo de Wijs (Tilburg, 1945) studeerde Nederlands, was 4 jaar leraar en 10 jaar lid van het Kabaret Ivo de Wijs. In 1980 vestigde hij zich als tekstdichter en presentator. 20 jaar presenteerde hij het radioprogramma Vroege Vogels. Hij schreef 1000 liedteksten, 30 kinderboeken en ontelbare verzen. Voor het theater maakte en bewerkte hij musicals voor kinderen en grote mensen: van Nijntje tot Irma la Douce en van Pipi Langkous tot De Jantjes. Ivo woont in Amsterdam-Oost.
Meer info op ivodewijs.nl

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 10 oktober 2021
Voorstelling 1 van 15:00 tot 16:00 uur
Voorstelling 2 van 16:30 tot 17.30 uur
Entree: € 12,50 (inclusief drank en nootjes). Bewoners vrij entree.
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

Wij werken met de CoronaCheck-app voor toegang.

Krzysztof Dobrowolski

Over de lezing
Krzysztof Dobrowolski geeft zijn lezing over de Poolse schrijfster Olga Tokarczuk, Nobelprijswinnares 2018.
Als leestip beveelt hij alvast ‘Oer en andere tijden’ als ook ‘De rustelozen’ aan. Veel leesplezier gewenst.
Meer info over de lezing volgt.

Krzysztof Dobrowolski
Krzysztof Dobrowolski-Onclin was in september 2013 de eerste die een lezing hield voor Cultuur Op De Eilanden. Sindsdien heeft hij tal van lezingen en rondleidingen voor ons verzorgd over de meest uiteenlopende onderwerpen (De Gouden Eeuw, Vladimir Malevich, Laurence Alma Tadema, Graffiti, New York, Symboliek op euromunten enz., enz.) Hij doceert sinds vele jaren bij de Vrije Academie en daarnaast is hij mede-organisator van lezingen en excursies bij Bureau Boeiend. www.bureauboeiend.nl

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 4 oktober 2020
Aanvang: om 14:30 en om 16:30 uur
Entree: € 12,50. Bewoners vrij entree.
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Max Put

Over de lezing
Édouard Manet (1832-1883) wordt vaak gezien als de ‘vader’ van het impressionisme. Hij heeft echter nooit deelgenomen aan de tentoonstellingen van deze groep die vanaf 1874 de Franse kunstwereld veroverde. Manet zag zichzelf als realist, die conform het voorschrift van de dichter/kunstcriticus Charles Baudelaire het ‘moderne leven’ wilde vastleggen in zijn werk. Hiermee wist hij het publiek vaak te schokken, bijvoorbeeld met zijn beroemde ‘Le déjeuner sur l’herbe’ (middagmaal in het gras), dat met talloze andere kunstwerken in 1863 geweigerd werd op de ‘Salon’, de officiële tentoonstelling van de nationale kunstacademie in Parijs. Omdat hier fel tegen werd geprotesteerd, besloot keizer Napoleon III een ‘Salon des Refusés’ (Salon van geweigerden) te organiseren. Hier veroorzaakte Manets doek een sensatie, met name omdat hij een naakte vrouw had afgebeeld die samen met eigentijds geklede mannen ontspannen zat te picknicken in een bos. Vrouwelijk naakt werd wel geaccepteerd in de Franse kunst, maar alleen als het een godin of Bijbelse heldin voorstelde. Ook Manets ‘Olympia’ (1863) leidde tot een rel: de naakte vrouw liggend afgebeeld op een sofa was op geen enkele manier geïdealiseerd en leek verdacht veel op een prostituee. Ondanks dit realisme, liet Manet zich inspireren door oude meesters als Titiaan, Velázquez, Hals en Rembrandt. Deze ogenschijnlijke tegenstrijdigheid maakt zijn werk alleen maar interessanter. In de lezing wordt hier nader op ingegaan, maar ook andere aspecten van Manets boeiende leven en werk komen uitgebreid aan bod.

Over Max Put
Max Put is zelfstandig en een breed georiënteerde kunsthistoricus die al jaren cursussen, lezingen, rondleidingen en stadswandelingen voor verschillende opdrachtgevers verzorgt. Favoriete onderwerpen zijn de schilderkunst van de Gouden Eeuw, maar ook Rothko, Van Doesburg, architectuur en zijn specialisme Japonisme.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 13 september 2020
Aanvang: om 14:30 en om 16:30 uur
Entree: € 12,50. Bewoners vrij entree.
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Huub Kaak

Over de lezing
Huub Kaak –  kermisbokser in ruste, tekstschrijver in actie, kunstkenner bij geruchte – vertelt ons– nota bene op Internationale Vrouwendag –  enkele veelal hartverscheurende, maar altijd kleurrijke geschiedenissen van de modellen op deels bekende, deels obscure schilderijen. Wie zijn deze vrouwen, wat is hun verhaal? Kortom: misbruik, inspiratie, moord, ambitie, seks, rijkdom, dalles, stalinisme, schoonheid, adoratie, tarantella, partnership, scheppingskracht, garnalen. Wat niet al! (En dat allemaal in de luttele tijdspanne van twee maal drie kwartier!)
Daarenboven is Huub Kaak ook nog eens vast van plan deze puike gelegenheid aan te grijpen om voor zijn Oma (van moederszijde) ten langen leste een rechtmatige plaats in de kunstgeschiedenis op te eisen. Waarvan akte.

Over Huub Kaak
Naast kermisbokser, docent geschiedenis, verhuizer, barman, tekstredacteur en luizenmoeder avant la lettre (niet per se in die volgorde en zeker niet allemaal tegelijk) richtte hij voor meerdere Nederlandse musea tentoonstellingen in. In de kunst gaat zijn belangstelling heden ten dage vooral uit naar de ‘outcasts’, de ‘drifters’, de ‘hobo’s’ en de ‘verschoppelingen’ oftewel naar ‘de rafelranden’ en naar ‘de keerzijde’ van “alles wat groeit en bloeit en ons altijd weer boeit.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 8 maart 2020
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: € 12,50 (inclusief drank en nootjes). Bewoners vrij entree.
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Jos Beishuizen

Over de lezing
In 1960 schreef Ernst Gombrich het boek Art and Illusion; a study in the psychology of pictorial representation. Dit boek vormt de inspiratiebron voor de lezing waarin de spanning tussen het bestaande en het nieuwe centraal staat. Elk kunstwerk is een schepping, geen kopie van de werkelijkheid. Een kunstwerk is ook een illusie, kunstenaars proberen met hun kunstwerk een effect te bereiken dat meer is dan verf op een doek. Kunstenaars scheppen een illusie van de werkelijkheid. Daarin geven zij op basis van de traditie hun eigen nieuwe interpretatie aan de werkelijkheid. Waarnemers doen hetzelfde. Net als bij de inktvlekken van Rorschach projecteren waarnemers op basis van hun kennis van de wereld een eigen interpretatie op een kunstwerk, zij zien iets in een kunstwerk.

De lezing gaat over deze processen van het scheppen van illusies en het projecteren van interpretaties. De lezing wordt geïllustreerd met veel afbeeldingen van kunstwerken. Rode draad vormt één bepaald schilderij, Wivenhoe Park dat John Constable in 1816 maakte.

Over Jos Beishuizen
Jos Beishuizen was hoogleraar Onderwijskunde Vrije Universiteit Amsterdam.
Hij houdt van doceren en werd diverse malen door de studenten tot docent van het jaar verkozen.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 12 januari 2020
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: € 12,50 (inclusief drank en nootjes). Bewoners vrij entree.
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Wendelien van Welie-Vink

Over de lezing
Centraal in deze lezing staat de recente aankoop van een 15e-eeuws christuscorpus door het Rijksmuseum in Amsterdam. Het hing al op de Maelwaeltentoonstelling (2017-18) in dat museum. Het corpus bevat echter een aantal opmerkelijke details, waaronder okselhaar, die niet op de tentoonstelling werden belicht. In de lezing gaat Wendelien van Welie-Vink in op de betekenis van haar in Middeleeuwse kunst.
Haar is het sierraad van de vrouw (denk aan de golvende lokken van Maria), maar kan ook een negatieve connotatie hebben. Behaarde wildemannen werden gezien als het symbool van het onbeschaafde en het ruwe in de Middeleeuwse samenleving, en haar was hierbij een middel om dat uit te drukken. Aan de hand van tal van voorbeelden brengt Wendelien van Welie-Vink het gebruik in kaart, om zo tot slot het okselhaar bij het Amsterdamse Christuscorpus te kunnen duiden.

Over mw. dr. Wendelien van Welie-Vink
Kunsthistorica Wendelien van Welie-Vink is werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam, aan de Faculteit der Geesteswetenschappen Capaciteitsgroep Kunstgeschiedenis.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 8 december 2019
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: gratis
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Michel Krielaars

Over de lezing
In de voetsporen van de grote Russische schrijver Anton Tsjechov reisde Michel Krielaars (Amsterdam, 1961) door het Rusland van Vladimir Poetin en vergelijkt dat met het tsarenrijk van honderdvijftig jaar geleden. Veel is er niet veranderd, zo blijkt, want Rusland is buiten een handvol grote steden als Moskou en Sint-Petersburg nog altijd grotendeels een archaïsche samenleving. Het communistische systeem heeft daar weinig verandering in aangebracht. Veel Russen denken nog altijd op een weinig individualistische manier en volgen op wat hun van hogerhand bevolen wordt. Het door Nobelprijslaureaat Svetlana Alexijevitsj beschreven verschijnsel van de ‘Rode mens’ doet er nog altijd opgeld.

Over Michel Krielaars
Michel Krielaars (1961) is chef Boeken van NRC Handelsbladen was daarvoor jarenlang correspondent in Rusland. Hij publiceerde de romans Meeuw, En het dansen gaat door en Afkomst, zijn verhalenbundel Vanillevla met frambozen en zijn non-fictiedebuut Het brilletje van Tsjechov, Reizen door Rusland, waarmee hij lovende kritieken oogstte en de Bob den Uyl Prijs 2015 won.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 10 november 2019
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: gratis
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Krzysztof Dobrowolski 

Dit najaar toont het Rijksmuseum in Amsterdam in samenwerking met het Madrileense Prado een bijzondere groep topstukken. Schilderijen van Rembrandt en Velázquez, van Frans Hals, José de Ribera, van Francisco de Zurbarán en Johannes Vermeer hangen op de tentoonstelling. Daar kun je deze tijdgenoten uit de Gouden Eeuw met elkaar vergelijken, zowel op inhoud als stijl. Zo was Diego Velázquez een uitmuntende portrettist, evenals als Rembrandt en Hals. Toch zijn er ook verschillen en die blijven niet onderbelicht. Velázquez was naast schilder een hoveling en diplomaat. En diplomatie lijkt Rembrandt weer vreemd te zijn geweest. Of neem de heiligen van schilders als Zurbarán of Ribera, die je bij Frans Hals niet zult vinden.
De lezing is een verrijking voor wie kennis wil maken met Spaanse meesters.

Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl