Over de lezing
De quintessentie van de werkelijkheid,
zo noemde Brâncuşi zijn beelden. Wat op het eerste gezicht lijkt op een spriet, was een tot het minimum teruggebrachte vogel in de ruimte. Brâncuşi’s beroemde ei is volgens hetzelfde procédé van een kinderkopje afgeleid. Abstract dienden zijn werken dan ook niet genoemd te worden. Even streng was hij op de presentatie. Hij ontwierp zijn sokkels zelf en meer dan eens zijn het verlengstukken van het eigenlijke kunstwerk. In zijn Parijse atelier leidde hij de bezoekers zelf rond en bepaalde dat het atelier na zijn dood in de oorspronkelijke opzet behouden zou blijven en aan het publiek gepresenteerd zou worden.

Dat gebeurde in een nieuw gebouwd paviljoen tegenover het Centre Pompidou in Parijs. Dat museum is voor een jarenlange verbouwing gesloten en zodoende zijn tussen 20 september en 18 januari de werken van Brâncuşi in het Amsterdamse museum H’ART tentoongesteld. Het is een prachtige mogelijkheid om een volledig beeld van het oeuvre van deze Roemeense kunstenaar te krijgen. Contantin Brâncuşi (1876-1957) wordt gezien als een van de belangrijkste vernieuwers van de beeldhouwkunst. In deze lezing ziet u niet alleen het werk dat in Museum H’ART te zien is, maar ook beelden uit andere collecties en van verwante kunstenaars.

Over Krzysztof Dobrowolski
Krzysztof Dobrowolski-Onclin is cum laude afgestudeerd in de kunstgeschiedenis en Franse letterkunde en heeft aan de universiteiten van Amsterdam, Parijs en Krakau gestudeerd. Sinds 2006 geeft hij cursussen en lezingen over kunstgeschiedenis zonder zich tot een specialisme of een onderwerp te beperken.
Krzysztof was in september 2013 de eerste die een lezing hield voor Cultuur Op De Eilanden en hij heeft daarna tal van lezingen en rondleidingen voor ons verzorgd. Daarnaast doceert hij al vele jaren aan de Vrije Academie en is hij mede-organisator van lezingen en excursies bij Bureau Boeiend.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 16 november 2025
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

Over de lezing
In 1790 verwierf het kersverse Haarlemse Teylers Museum in Rome een grote collectie Italiaanse tekeningen uit het bezit van de Zweedse koningin Christina, waaronder 22 bladen van een grootmeester van de renaissance: Michelangelo. Ze tonen voornamelijk delen van mannenlichamen, een thema dat het werk van Michelangelo gedurende zijn lange loopbaan als kunstenaar domineerde. Dit was voor het museum aanleiding om, 550 jaar na Michelangelo’s geboorte, een tentoonstelling te organiseren rondom het mannelijk lichaam in diens werk. Deze is te bezoeken van 15 oktober 2025 tot en met 25 januari 2026 en omvat – naast tekeningen uit Teylers eigen bezit – bruiklenen uit onder meer het Louvre en de Britse koninklijke collectie. Bijzonder is ook dat er voor het eerst in Nederland een beeld van Michelangelo te zien is, afkomstig uit het Bargello museum in Florence.
Max laat zijn licht schijnen op de centrale betekenis van het mannenlichaam in het werk van Michelangelo, die tijdens zijn leven al ‘Il Divino’ (‘de Goddelijke’) genoemd werd.

Over Max Put
Max Put is zelfstandig en een breed georiënteerde kunsthistoricus die al jaren cursussen, lezingen, rondleidingen en stadswandelingen voor verschillende opdrachtgevers verzorgt. Favoriete onderwerpen zijn de schilderkunst van de Gouden Eeuw, maar ook Rothko, Van Doesburg, architectuur en zijn specialisme Japonisme

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 14 december 2025
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

door Lisette le Blanc

Over de lezing

Museum Arnhem en Museum Belvédère presenteren t/m 22 juni een tentoonstellingstweeluik rond het oeuvre van Jan Mankes (1889-1920). De kunstenaar woonde en werkte van 1909 tot 1915 in Friesland en vestigde zich in de laatste jaren van zijn leven in het Gelderse Eerbeek. De twee exposities in Arnhem en Oranjewoud geven een representatief overzicht van een van de meest bijzondere kunstenaars die werkzaam waren aan het begin van de twintigste eeuw.
Binnen de Nederlandse schilderkunst neemt Mankes een unieke plaats in. Zijn inlevingsvermogen zorgt voor het dromerige en doorleefde werk waarmee hij zo geliefd is geworden. Hij wordt gezien als een belangrijke sleutelfiguur tussen de negentiende en twintigste eeuw, en bijzonder is zijn verwantschap met de Tachtigers, het symbolisme en magisch realisme.
In deze lezing neemt kunsthistoricus Lisette le Blanc u aan de hand van beide tentoonstellingen mee in het werk en leven van Jan Mankes.

Over Lisette le Blanc

Lisette le Blanc geeft vanaf 1987 als freelance docente met veel plezier lezingen over diverse onderwerpen aan diverse instellingen. UIitgangspunt: wat is boeiend om te vertellen, wat zou men leuk vinden om te horen en te bezoeken. Graag speelt zij in op lopende tentoonstellingen. Een paar keer per jaar organiseert zij culturele reizen naar het buitenland. Belangrijk is dan om juist ook het onbekende te laten zien.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 11 mei 2025
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

Vanwege de grote belangstelling voor de lezing over Jan Mankes op 11 mei, is er een extra lezing toegevoegd op 18 mei

door Hans van der Gaarden

Over de lezing

Jan Mankes (1889–1920) was een Nederlandse schilder die bekend staat om zijn verstilde, intieme werken. Ondanks zijn korte leven (hij overleed op 30-jarige leeftijd aan tuberculose) heeft hij een groot oeuvre nagelaten: ongeveer 200 schilderijen, naast tekeningen en grafisch werk. Mankes schilderde vaak dieren, stillevens, portretten en landschappen, gekenmerkt door een subtiele kleurstelling en een dromerige sfeer. Zijn stijl wordt wel omschreven als symbolistisch of mystiek-realistisch. Hij werkte veel met zachte tinten en had een sterk oog voor detail en compositie.

Over Hans van der Gaarden

Hans van der Gaarden gaat uit van de exacte waarneming. Wat zie je, wat hoor je in een kunstwerk, in de natuur, in taal? Zoals wetenschappelijke en (kunst)historische feiten. Om vervolgens uit te drukken wat de waarneming teweeg brengt. Wat roept de waarneming op, waar associeer je hem mee, wat beleef je aan de waarneming? in zijn lezingen staat de gevoelswaarde voorop.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagochtend 18 mei 2025
Tijd: 11:00 tot 13:00 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

door Wendelien van Welie-Vink

Over de lezing
Een verhaal van trots, roof en hoogmoed.
De paarden van San Marco zijn iconische beelden die de basiliek van San Marco in Venetië sieren. Deze vier bronzen paarden, oorspronkelijk gemaakt in het oude Griekenland, werden in de 13e eeuw naar Venetië gebracht en zijn een symbool van de stad. Ze stonden ooit op de triomfboog van de keizer in Constantinopel en werden later gekopieerd in marmer. De originele beelden bevinden zich nu in het Museo Archeologico Nazionale, terwijl replica’s de basiliek sieren. De paarden vertegenwoordigen niet alleen artistiek vakmanschap, maar ook de rijke geschiedenis en culturele uitwisseling van de Venetiaanse republiek waar Wendelien van Welie uitgebreid op in zal gaan

Over mw. dr. Wendelien van Welie-Vink
Wendelien van Welie is werkzaam als docent Kunstgeschiedenis van de Middeleeuwen aan de Universiteit van Amsterdam. Ze schreef haar proefschrift over verluchte handschriften van Brunetto Latini’s Livre dou Trésor, een populaire encyclopedische tekst die met name in de 13e en 14e-eeuw grote populariteit genoot in het noorden van Frankrijk.
Wendelien geeft colleges en doet onderzoek op diverse terreinen als Karolingische kunst, Kunst als verbeelding van de macht, en naar iconografische kwesties als het voorkomen van handschoenen varkensneuzen en ontblote borsten in de kunst.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 12 januari 2025
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: € 15,=,  bewoners vrij entree
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Krzysztof Dobrowolski

Over Anselm Kiefer
Anselm Kiefer (geboren op 8 maart 1945 in Donaueschingen, Duitsland) is een invloedrijke Duitse kunstschilder en beeldhouwer, bekend om zijn monumentale en emotioneel geladen werken. Zijn oeuvre verkent thema’s als geschiedenis, mythologie, filosofie en spiritualiteit, vaak met verwijzingen naar de traumatische gebeurtenissen van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Kiefer gebruikt diverse materialen zoals lood, as, stro en zand, wat zijn werken een tactiele en ruige kwaliteit geeft. Zijn kunst daagt de toeschouwer uit om na te denken over collectieve herinnering, schuld en de betekenis van geschiedenis in het heden.
Voor het eerst slaan het Stedelijk Museum Amsterdam en het Van Gogh Museum de handen ineen om een grootschalige tentoonstelling te presenteren van Anselm Kiefer. Onder de titel Sag mir wo die Blumen sind worden Kiefers krachtige werken getoond. De tentoonstelling bevat vele publiekslievelingen: in het Van Gogh Museum worden bekende werken van Vincent van Gogh gecombineerd met dat van Kiefer. In het Stedelijk zijn voor het eerst alle Kiefers uit de collectie van het Stedelijk bij elkaar te zien, waaronder het geliefde Innenraum. Op beide locaties zal nieuw, nog nooit getoond werk van de kunstenaar worden getoond.
Te zien van 7 maart t/m 9 juni 2025, in zowel het Stedelijk als het Van Gogh.

Over Krzysztof Dobrowolski
Krzysztof Dobrowolski-Onclin was in september 2013 de eerste die een lezing hield voor Cultuur Op De Eilanden. Sindsdien heeft hij tal van lezingen en rondleidingen voor ons verzorgd over de meest uiteenlopende onderwerpen (De Gouden Eeuw, Vladimir Malevich, Laurence Alma Tadema, Graffiti, New York, Symboliek op euromunten enz., enz.) Hij doceert sinds vele jaren bij de Vrije Academie en daarnaast is hij mede-organisator van lezingen en excursies bij Bureau Boeiend.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 23 maart 2025
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: € 15,= (inclusief drank en nootjes). Bewoners van het Ramses Shaffy Huis vrij entree.
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl

door Martijn Pieters

Over de lezing
Bij tuinen wordt meestal gedacht aan de prachtige baroktuinen uit de 17de eeuw of de romantische tuinen uit de 19de eeuw. Maar ook in de middeleeuwen werden zowel in het Westen als in het Oosten tuinen aangelegd. Tuinen die verschillende functies hadden, van de functionele klooster- en kruidentuin tot de imaginaire liefdestuin uit de literatuur. Aan de hand van uitbeeldingen in de kunsten, beschrijvingen in literatuur en gevonden voorwerpen laat zich een uitgebreid, divers en verrassend beeld van de middeleeuwse tuin en haar gebruik vormen. In de lezing wordt ingegaan op de verschillende tuinen, hun inrichting, verschijningsvorm en het gebruik van kruiden en planten in de middeleeuwen.

Over Martijn Pieters
Martijn Pieters studeerde kunstgeschiedenis in Amsterdam, waar hij zich specialiseerde in middeleeuwse kunst. Zijn interesse breidde zich in de loop der jaren uit naar de geschiedenis van de oude kunst in breder Europees perspectief en de kunst van de Europese vorstenhoven.
Ook verzorgt hij cursussen, rondleidingen en lezingen.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 8 december 2024
Aanvang: 15:30 uur | einde 17:30 uur
Entree: € 15,=,  bewoners vrij entree
Aanmelden via: www.cultuuropdeeilanden.nl