Tag: Cultuurlezing

Over de lezing
Roger Raveel (1921-2013) woonde en werkte zijn leven lang in zijn geboortedorp Machelen-aan-de-Leie. Dit Oost-Vlaamse dorpje vormde zijn inspiratiebron. Hij schilderde de gewone dingen van het dagelijks leven (een betonnen tuinmuur, een poes, een moestuin, een tafel met frituurpan) en de mensen die tussen die gewone dingen rondscharrelen.
Midden in die alledaagsheid duiken plotseling abstracte vormen op. Vierkanten, cirkels en strakke lijnen doorsnijden de alledaagse werkelijkheid. Door de combinatie van figuratie en abstractie zie je de werkelijkheid in een ander perspectief. In de schilderijen en tekeningen van Roger Raveel gaat de werkelijkheid plotseling open. Het vierkant, de cirkel en de strakke lijnen bieden als het ware een doorkijk naar een andere wereld en plaatsen de dagelijkse realiteit in een ander licht. Het universele openbaart zich in de alledaagsheid.
Lees meer over Roger Raveel in Hans’ blog.

Over Hans van der Gaarden
Hans van der Gaarden gaat uit van de exacte waarneming. Wat zie je, wat hoor je in een kunstwerk, in de natuur, in taal? Zoals wetenschappelijke en (kunst)historische feiten. Om vervolgens uit te drukken wat de waarneming teweeg brengt. Wat roept de waarneming op, waar associeer je hem mee, wat beleef je aan de waarneming? In zijn lezingen staat de gevoelswaarde voorop.
Bekijk zijn website voor meer info. www.manvantaal.nl

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 8 februari 2026
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

Over de lezing
Op 11 januari as. vertelt filosofe Annette van der Elst over ‘geneeskunst voor de ziel’: stoïcisme en muziek. De stoïcijnse levensbeschouwing krijgt tegenwoordig relatief veel aandacht; minder bekend is wat de stoïcijnen dachten over muziek en haar therapeutische kracht. Annette gaat in deze lezing in op de invloed van het stoïcisme op muziek: van Italiaanse madrigalen en Franse Renaissancemuziek tot Pink Floyd en het Franse chanson.

Niet je gevoel onderdrukken is stoïcijns! 
De toestand van de wereld, beledigingen naar je hoofd, boosheid, verdriet en angst die je in de greep houden… wat kunnen we leren van de stoïcijnse filosofie, het denken van onder anderen Seneca, Epictetus en Marcus Aurelius – en van moderne, hedendaagse denkers als Nancy Sherman en de Stoa Gallica?
Anders dan soms gedacht wordt, gaat het niet om het onderdrukken van de emoties waar we ‘last ‘van hebben. Maar waarom wél? In deze lezing neemt Annette ons mee in de stoïcijnse levensbeschouwing en praktische filosofie, die we kunnen zien als ‘geneeskunst voor de ziel’. De stoïcijnse filosofie kwam op in het oude Griekenland, toen Athene na de dood van Alexander de Grote in crisis raakte. Met de Romeinse stoïcijnen, en hun gerichtheid op het ‘reguleren’ van destructieve emoties als angst, woede en verdriet, beleefde de school een hoogtepunt in populariteit. Ook in deze tijd leren de stoïcijnen ons dat niet onderdrukken de weg is, maar opnieuw kaderen, nieuwe perspectieven innemen – zodat je niet overweldigd wordt door problemen, moeilijkheden of mentale pijn.

Over Annette van der Elst
Annette van der Elst studeerde psychologie, taalkunde en filosofie. Ze is docent, onder meer voor de Vrije Academie, en begeleidt mensen met levensvragen met gesprekken. Ze schrijft voor Filosofie Magazine, met als specialiteit Franse filosofen en schrijvers en het brede gebied van emoties, met als specialiteit de stoïcijnse benadering van emoties en de psychoanalyse. Ook is ze vertaalster Frans-Nederlands, onder meer van Luce Irigaray, Camus, en boeken over Leonardo Da Vinci en Blaise Pascal. In de podcast 1000 stappen vertelt ze over de stoïcijnse mindset.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 11 januari 2026
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

Over de lezing
In het paleis op de Dam, het voormalige stadhuis, is tot 27 oktober de tentoonstelling Artus Quellinus, beeldhouwer van Amsterdam te zien. Het is de eerste keer dat deze Antwerpse kunstenaar in Nederland zoveel aandacht krijgt. Quellinus’ belangrijkste werk bevindt zich namelijk in Amsterdam: het beeldhouwwerk van het stadhuis, waarvoor hij tussen 1650 en 1665 als ‘stadsbeeldhouwer’ in de stad woonde.
Na de vrede van Munster in 1648 besloot het stadsbestuur een nieuw stadhuis te bouwen. De gebeeldhouwde decoraties moesten de boodschap uitdragen dat Amsterdam het belangrijkste handelscentrum van de westerse wereld was. Helaas was er op dat moment in de republiek geen beeldhouwer die goed genoeg was, en dus wendde men zich tot Antwerpen, waar Artus Quellinus gold als de beste beeldhouwer. Het aanbod dat Amsterdam hem deed was onweerstaanbaar en 15 jaar lang werkte Quellinus aan zijn meesterwerk, intussen een generatie Amsterdamse beeldhouwers opleidend die zijn werk kon voortzetten.
In zijn lezing vertelt Max wie Quellinus was en hoe hij zo’n goede beeldhouwer kon worden, en gaat hij in op het beeldhouwwerk van het stadhuis, dat niet alleen van hoge kwaliteit is, maar ook de roem zingt van Amsterdam en laat zien hoe de stad het best bestuurd kan worden.

Over Max Put
Max Put is zelfstandig en een breed georiënteerde kunsthistoricus die al jaren cursussen, lezingen, rondleidingen en stadswandelingen voor verschillende opdrachtgevers verzorgt. Favoriete onderwerpen zijn de schilderkunst van de Gouden Eeuw, maar ook Rothko, Van Doesburg, architectuur en zijn specialisme Japonisme

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 19 oktober 2025
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

Over de lezing
De quintessentie van de werkelijkheid,
zo noemde Brâncuşi zijn beelden. Wat op het eerste gezicht lijkt op een spriet, was een tot het minimum teruggebrachte vogel in de ruimte. Brâncuşi’s beroemde ei is volgens hetzelfde procédé van een kinderkopje afgeleid. Abstract dienden zijn werken dan ook niet genoemd te worden. Even streng was hij op de presentatie. Hij ontwierp zijn sokkels zelf en meer dan eens zijn het verlengstukken van het eigenlijke kunstwerk. In zijn Parijse atelier leidde hij de bezoekers zelf rond en bepaalde dat het atelier na zijn dood in de oorspronkelijke opzet behouden zou blijven en aan het publiek gepresenteerd zou worden.

Dat gebeurde in een nieuw gebouwd paviljoen tegenover het Centre Pompidou in Parijs. Dat museum is voor een jarenlange verbouwing gesloten en zodoende zijn tussen 20 september en 18 januari de werken van Brâncuşi in het Amsterdamse museum H’ART tentoongesteld. Het is een prachtige mogelijkheid om een volledig beeld van het oeuvre van deze Roemeense kunstenaar te krijgen. Contantin Brâncuşi (1876-1957) wordt gezien als een van de belangrijkste vernieuwers van de beeldhouwkunst. In deze lezing ziet u niet alleen het werk dat in Museum H’ART te zien is, maar ook beelden uit andere collecties en van verwante kunstenaars.

Over Krzysztof Dobrowolski
Krzysztof Dobrowolski-Onclin is cum laude afgestudeerd in de kunstgeschiedenis en Franse letterkunde en heeft aan de universiteiten van Amsterdam, Parijs en Krakau gestudeerd. Sinds 2006 geeft hij cursussen en lezingen over kunstgeschiedenis zonder zich tot een specialisme of een onderwerp te beperken.
Krzysztof was in september 2013 de eerste die een lezing hield voor Cultuur Op De Eilanden en hij heeft daarna tal van lezingen en rondleidingen voor ons verzorgd. Daarnaast doceert hij al vele jaren aan de Vrije Academie en is hij mede-organisator van lezingen en excursies bij Bureau Boeiend.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 16 november 2025
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

Over de lezing
In 1790 verwierf het kersverse Haarlemse Teylers Museum in Rome een grote collectie Italiaanse tekeningen uit het bezit van de Zweedse koningin Christina, waaronder 22 bladen van een grootmeester van de renaissance: Michelangelo. Ze tonen voornamelijk delen van mannenlichamen, een thema dat het werk van Michelangelo gedurende zijn lange loopbaan als kunstenaar domineerde. Dit was voor het museum aanleiding om, 550 jaar na Michelangelo’s geboorte, een tentoonstelling te organiseren rondom het mannelijk lichaam in diens werk. Deze is te bezoeken van 15 oktober 2025 tot en met 25 januari 2026 en omvat – naast tekeningen uit Teylers eigen bezit – bruiklenen uit onder meer het Louvre en de Britse koninklijke collectie. Bijzonder is ook dat er voor het eerst in Nederland een beeld van Michelangelo te zien is, afkomstig uit het Bargello museum in Florence.
Max laat zijn licht schijnen op de centrale betekenis van het mannenlichaam in het werk van Michelangelo, die tijdens zijn leven al ‘Il Divino’ (‘de Goddelijke’) genoemd werd.

Over Max Put
Max Put is zelfstandig en een breed georiënteerde kunsthistoricus die al jaren cursussen, lezingen, rondleidingen en stadswandelingen voor verschillende opdrachtgevers verzorgt. Favoriete onderwerpen zijn de schilderkunst van de Gouden Eeuw, maar ook Rothko, Van Doesburg, architectuur en zijn specialisme Japonisme

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 14 december 2025
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

door Lisette le Blanc

Over de lezing

Museum Arnhem en Museum Belvédère presenteren t/m 22 juni een tentoonstellingstweeluik rond het oeuvre van Jan Mankes (1889-1920). De kunstenaar woonde en werkte van 1909 tot 1915 in Friesland en vestigde zich in de laatste jaren van zijn leven in het Gelderse Eerbeek. De twee exposities in Arnhem en Oranjewoud geven een representatief overzicht van een van de meest bijzondere kunstenaars die werkzaam waren aan het begin van de twintigste eeuw.
Binnen de Nederlandse schilderkunst neemt Mankes een unieke plaats in. Zijn inlevingsvermogen zorgt voor het dromerige en doorleefde werk waarmee hij zo geliefd is geworden. Hij wordt gezien als een belangrijke sleutelfiguur tussen de negentiende en twintigste eeuw, en bijzonder is zijn verwantschap met de Tachtigers, het symbolisme en magisch realisme.
In deze lezing neemt kunsthistoricus Lisette le Blanc u aan de hand van beide tentoonstellingen mee in het werk en leven van Jan Mankes.

Over Lisette le Blanc

Lisette le Blanc geeft vanaf 1987 als freelance docente met veel plezier lezingen over diverse onderwerpen aan diverse instellingen. UIitgangspunt: wat is boeiend om te vertellen, wat zou men leuk vinden om te horen en te bezoeken. Graag speelt zij in op lopende tentoonstellingen. Een paar keer per jaar organiseert zij culturele reizen naar het buitenland. Belangrijk is dan om juist ook het onbekende te laten zien.

Info
Locatie: Sociëteit Ramses Shaffy Huis, Piet Heinkade 231, Amsterdam
Datum: zondagmiddag 11 mei 2025
Tijd: 15:30 tot 17:30 uur
Entree: € 15,= Bewoners van het Shaffy Huis vrij entree.
Reserveren via: cultuuropdeeilanden.nl

Vanwege de grote belangstelling voor de lezing over Jan Mankes op 11 mei, is er een extra lezing toegevoegd op 18 mei